Ben niet bang. Heus niet.

Ben niet bang. Heus niet.

31-05-2021 Uit Door Laura Schoenmakers
Leestijd: 4 minuten

Afgelopen weekend zat ik te videobellen met vriendin Marlies (van de toffe website Inspiratie van Marlies). Eén van de onderwerpen waar we het over hadden was angst. We kwamen erop omdat zij het boek Feel the Fear and Do It Anyway van Susan Jeffers aan het lezen is. Marlies vindt het fantastisch, omdat we nergens meer bang voor hoeven te zijn als we dit boek hebben gelezen. Daardoor ging ik eens nadenken. Wat wist ik eigenlijk over angst en hoe ga ik ermee om? Een kleine inventarisatie.

Waar ben ik eigenlijk bang voor?

Oja, angst. Daarmee heb ik ook nog wel een appeltje of twee te schillen. Bij iedereen overheerst een andere angst, lijkt het. En angst is ook nog eens situatie-afhankelijk. Bij mij ligt het ook nog wel eens aan mijn stemming en mijn energieniveau of ik me heel bang voel voor iets. Angst is vaak irreëel. Dat je je dingen in je hoofd haalt die er niet zijn. Zo kan ik nog wel meer kennis en feitjes en wijsheden over angst oplepelen, die ergens in het grote hersenarchief liggen opgeslagen.

Ik ben bang voor best veel dingen. Maar op een of andere vreemde manier zit angst bij mij vaak vastgeknoopt aan boosheid, ik snap ook niet hoe dat kan. Iemand een idee?

Ik ben bijvoorbeeld bang voor de dood. Dat uit zich in panisch vluchten zodra er ook maar een wesp in zicht komt zoemen. Als tienjarige werd ik gestoken door een wesp, waarna ik een anafylactische shock kreeg en een dag in het ziekenhuis moest liggen.

Ook ben ik bang dat andere mensen me niet begrijpen en me uitlachen. Gezichtsverlies lijden, au. Ken je die droom over naakt examen doen? Die heb ik nooit gehad, wel droomde ik op de middelbare school wel eens dat ik geen onderbroek aanhad onder mijn gymshorts.

En dan heb ik nog de grote angst dat mijn geliefden ineens allemaal tegelijkertijd dood neer zullen vallen, dat ik dan helemaal in mijn up overblijf. Daar droom ik vaak over. Mijn nachten zitten duidelijk vaak vol momenten waarop ik dit soort angsten moet verwerken.

Maar mijn allergrootste angst is faalangst; bang om fouten te maken, een mislukkeling te zijn, te mislukken als mens. Daar worstel ik mijn hele leven al mee.

Angst is hip?

Angst houdt ons millennials bezig. Kijk maar naar onlangs verschenen boeken als De Bange Mens van Daan Heerma van Voss, die al zijn hele leven angstaanvallen heeft.

Het boek heb ik nog niet gelezen, maar ik ben wel nieuwsgierig. Het lijkt mij goed als er meer openheid komt over een menselijke emotie als angst. Want iedereen is bang. Het wordt pas een probleem als de angst je gaat verlammen, bijvoorbeeld omdat je bang wordt voor de angst zelf.

Toen ik zo’n twintig kilo zwaarder was dan nu durfde ik niet de straat op uit angst dat mensen me dik vonden. Ik was ook dik, maar ik wilde er niet mee geconfronteerd worden. Ik dacht mezelf pleinvrees aan.

Veel van die angsten verdwenen trouwens toen ik mezelf ermee ging confronteren.

De angst bewust benoemen, voelen hoe je lijf verkrampt als je denkt aan de angstige situatie en voelen hoe je daarna weer ontspant en, verrassing, ook weer kunt genieten. De eerste keer dat ik zonder angst voor de mening van de cassière naar de supermarkt kon was een mijlpaal, geloof me maar.

Je angsten onder ogen zien is trouwens niet zo makkelijk als ik hier beschrijf, ik heb het zelf ook deels gedaan met hulp van therapeuten. Maar mocht je zelf ook angsten hebben en het idee hebben dat ze je dagelijks leven belemmeren, dan wil ik je hiermee vooral zeggen: er is licht aan het einde van de tunnel. Er zijn oplossingen om te leven met angst.

Overigens ben ik nog steeds bang voor van alles, maar het verstoort mijn ritme en denken lang niet meer zo erg als een aantal jaar geleden.

Wat zeggen de boeken?

Vorig jaar las ik Ja-maar, wat als alles lukt? van Berthold Gunster. Aanrader.

Ik haalde er de volgende wijsheid uit: er zijn drie universele angsten.

Angst voor de dood.

Angst voor eenzaamheid.

En angst rondom de zinloosheid van het bestaan.

Veel van onze angsten, zoals angst voor controleverlies, angst voor het onbekende, angst voor gezichtsverlies, angst voor verandering, etcetera, komen dus op het conto van die drie ‘basale’ angsten. Zegt Gunster.

Ik denk dat daar wel een kern van waarheid in zit. Mijn eigen angst dat ik er bijvoorbeeld niet bij zal horen, komt voort uit de universele angst voor eenzaamheid. FOMO, fear of missing out (veel van ons millenials welbekend), zie ik als een mix van angst voor eenzaamheid en angst dat je leven zinloos zal zijn als je nooit ergens komt.

Susan Jeffers, auteur van Feel the Fear and Do It Anyway, het boek wat Marlies aan het lezen is, maakt het nog eenvoudiger. Of ingewikkelder, het is net hoe je het bekijkt.

Jeffers zegt dat al onze angsten terug te voeren zijn naar angst dat we niet met de dingen om kunnen gaan. Dat we niet weten weten en voelen wat we moeten doen om met de situatie om te gaan. Op het moment dat Marlies dit zei, had ik daar al een probleem mee. Ik wist niet precies waarom, dus ik hield mijn mond maar even. Nu ik er beter over heb nagedacht, denk ik dat het komt omdat het niet het hele plaatje is. Vermoedelijk zijn veel mensen bang omdat ze bang zijn voor controleverlies.

Maar als ik panisch wegren voor een wesp, is dat niet omdat ik bang ben dat ik de situatie niet aan kan. Nee, ik ben serieus bang dat het beest me zal steken, dat ik naar het ziekenhuis moet, dat ik een epipen-injectie moet zetten, voor de pijn. Dat ik dood zal gaan.

Natuurlijk is ook dit een fantastisch voorbeeld van controleverlies. 😉 Maar er sluimert nog meer onder. Misschien ben ik gewoon het bangst voor controleverlies… Ik moet duidelijk nog eens in dit onderwerp duiken.

Moet je angst dan vermijden?

Als je ergens bang voor bent, moet je het dan niet doen? Veel mensen kiezen daarvoor. Het is de gemakkelijke weg. Het is wat ik eerst ook vaak deed als ik niet durfde, maar waar ik nu steeds vaker voor het alternatief kies: ga het maar gewoon doen. Wat me daarbij helpt is de fijne opmerking van actrice Hadewych Minis.

Ik weet het niet meer precies, maar haar opmerking kwam hier op neer: ‘Als ik ergens bang voor ben, dan weet ik dat ik het juist moet doen. Want als iets spannend is, betekent dat ook dat het belangrijk genoeg voor je is.’ Naar dat motto probeer ik nu ook te leven. Niet alleen omdat ik Hadewych een fijn mens vind, maar ook omdat ik vaak angst voel om mezelf en mijn werk te laten zien.

Stel jezelf dus in moeilijke situaties vaker de vragen: ‘Vind ik het spannend? Voel ik ongemak?’ Want de kans is groot dat dit betekent dat je er juist iets mee moet doen.

Kortom, Battle those fears, darlings!

Foto met dank aan Olga Subach via Unsplash.

Laura Schoenmakers