India | De laatste man in de toren – Aravind Adiga

India | De laatste man in de toren – Aravind Adiga

20-10-2017 Uit Door Laura Schoenmakers
Leestijd: 3 minuten

Als je een boek leest voor een leeschallenge waarin je verschillende landen aandoet, is het wel zo leuk als de sfeer van het land een rol speelt in het boek. Met behulp van sprekende details kun je een land echt laten leven. De laatste man in de toren, van Aravind Adiga, slaagde daar heel erg goed in. Ik was tijdens het verhaal echt in India, proefde de smog op mijn tong en voelde de zinderende drukte. En ik ben er nog nooit van mijn leven geweest!

Je eerste indruk?

Het centrale thema van het verhaal van De Laatste Man in de Toren is onderdrukking. Tenminste, als het bieb-stickertje op de rug moet geloven. En ja, een groot deel van het boek gaat over onderdrukking, maar ik kreeg de indruk dat het vooral geschreven is om te laten zien hoe de wereld van projectontwikkeling in Mumbai werkt en welke invloed dit heeft op de betrokkenen.

Waar gaat De Laatste Man in de Toren over?

Het verhaal van De Laatste Man in de Toren draait om de bewoners van Vishram Corporatie Toren A. Op een dag krijgen ze een belangrijke brief waarin hen wordt gevraagd hun appartement aan een projectontwikkelaar te verkopen. Die heeft het plan om op de plek van de oude flat een modern luxueus appartementencomplex neer te zetten. En dus krijgen alle bewoners geld. Veel geld. Genoeg geld om hun droomhuis te kunnen kopen. En waar het om geld gaat, loopt het nooit van een leien dakje.

Twee oudere bewoners van Toren A willen niet vertrekken vanwege de blindheid van de vrouw des huizes. Zij zou in een nieuwe woning niet kunnen aarden. En dus staat haar man achter haar en besluiten ze samen hun appartement niet te verkopen. Hun vriend, Masterji, steunt hen door dik en dun en doet een eigen duit in het zakje door zijn besluit om niet te verkopen. En dan begint de ellende.

Buren negeren elkaar, jutten elkaar op, proberen de drie bewoners over te halen. En hoewel het met kleine acties begint, worden die gedurende de maanden steeds groter. Tot op een dag blijkt dat Masterji er helemaal alleen voor staat in zijn besluit om in de flat te blijven. Zelfs zijn vrienden hebben hem in de steek gelaten. Hij weigert weg te gaan en wordt steeds meer weggezet als een paria, een gek. Een goede afloop heeft nooit verder weg geleken.

Wie is de laatste man in de toren?

De Laatste Man in de Toren wordt verteld vanuit verschillende personages en dus ook diverse perspectieven. Dat betekent dat je als lezer genoeg afstand van Masterji bewaart om geen beklemmend gevoel aan het verhaal over te houden.

Voor mij is Masterji vooral een koppige ezel die te eigenwijs was om zijn trots te laten krenken. Zijn reputatie ging hem voor alles, een reputatie die niet zo blinkend was als hij dacht! Geen aardig personage dus. Maar dat hoeft ook niet.

Als ik een suikerzoet goed einde wil kijk ik wel een Disneyfilm (niks mis mee overigens!). Want je voelt tijdens het lezen wel aan dat het met Masterji waarschijnlijk niet goed afloopt. Maar wat er precies met hem gebeurt kun je het beste zelf lezen.

Is het nou ook een spannend verhaal?

Dat je met de andere bewoners van Toren A van de Vishram Corporatie meekijkt helpt zeker mee bij het onheilspellende gevoel dat dit niet goed kan aflopen. Je weet wat ze willen: een mooi, nieuw huis. Verhuizen. Weg uit dit vervallen gebouw. Een nieuwe start. Rust.

En dat er dan één persoon is die daar een stokje voor steekt kunnen de meesten niet uitstaan. Ik snap dat. Enfin, de buren bekokstoven en liegen dat het een lieve lust is. Ook al geen sympathieke personages.

Ik geloof wel dat Adiga erg zijn best doet om onaardige mensen neer te zetten, want de projectontwikkelaar is ook al een overwerkte corpulente walvis.

En, gaat het nou nog over onderdrukking?

Voor een thema dat met zoveel beklemming omringd is vond ik het verhaal in het perspectief van Masterji, de laatste man in de toren, niet echt beklemmend opgeschreven. Hij lijkt aan de oppervlakte weinig te lijden aan de onderdrukking van zijn buren.

Tot op het eind, waar hij duidelijk steeds meer in paniek raakt maar koppig volhoudt niet te willen verkopen. Zich vastbijtend in het verleden, dat steeds meer voor hem gaat leven in zijn eenzaamheid. Een verdrietig beeld.

Nou, je klinkt niet zo enthousiast!

Tja, het voelt een beetje dubbel. De inhoud van het verhaal is niet leuk, wel boeiend, en ook verdrietig. Het is een goed verhaal. Maar wat mij het meeste is bijgebleven van dit verhaal is de taal. De elegante metaforen en sierlijke beschrijvingen van de stad Mumbai.

Een stad die bubbelt, bruist en nooit slaapt. Een stad die ook niet heel mooi lijkt te zijn maar toch een zeer boeiend decor is voor een verhaal over menselijke tekortkoming en overleving.

Want in een stad als Mumbai telt alleen dat: het is eten of gegeten worden. En dat heeft Aravind Adiga mij toch weer mooi aan het verstand gepeuterd.

Bron

Gelezen: De laatste man in de toren. Vertaald van Last Man in Tower door Arjaan van Nimwegen

Auteur: Aravind Adiga

Uitgave: Amsterdam : De Bezige Bij, 2011

Land: India

Laura Schoenmakers