Kenia | De boekenkaravaan – Masha Hamilton

Kenia | De boekenkaravaan – Masha Hamilton

14-04-2017 Uit Door Laura Schoenmakers

‘Een fabelachtige roman over een dorp, een boek en een talent’. Geïntrigeerd door deze premisse ging ik op weg naar Kenia in het boek De Boekenkaravaan. Helaas was het een teleurstellende reis, met personages die me niet zijn bijgebleven. Het verhaal heeft een boeiend uitgangspunt, maar het idee is niet zo knap uitgewerkt.

Een boek over boeken, klinkt goed!

Dat dacht ik zelf ook. En het speelt zich af in Afrika, waar alfabetisme een groot maatschappelijk probleem vormt. De Boekenkaravaan introduceert Fiona Sweeney, een idealistische Amerikaanse jonge bibliothecaresse, die naar Kenia gaat om daar een alfabetisme-project te ondersteunen.

Dat project betekent dat afgelegen dorpen in het noorden van Kenia worden bezocht met een reizende bibliotheek. Boeken in kisten worden op kamelen gehesen en zo van dorp naar dorp vervoerd. De boeken zijn voor een aantal leden van een plaatselijke stam een vloek en voor andere een zegen. Ongeacht of ze uitkijken naar de boekenkaravaan of hem verwensen, als er een aantal biebboeken kwijt raakt staat het hele dorp toch op zijn kop.

De boekenkaravaan in real life

Maar wat staat je aan De Boekenkaravaan zo tegen?

Vooral de uitvoering vind ik mager. Ik heb weinig sympathie voor de karakters en leef niet mee. Ik heb het boek uitgelezen omdat ik wilde weten wat er zou gaan gebeuren binnen de stam met de verloren bibliotheekboeken. Hamilton maakt gebruik van de klassieke plotlijnen – achtergrond, acties die leiden tot een climax – maar alles voelt flets, alsof je het bekijkt door een vuile bril.

Boek Masha Hamilton De Boekenkaravaan

Wie doen er nog meer mee in het verhaal?

Ben je er klaar voor? Het is nogal een lijst. We krijgen een helerits personages voor onze kiezen, vooral voor een roman die vrij kort is. Het is niet helemaal duidelijk waarom al deze personages worden opgevoerd, want verdieping is op deze manier ver te zoeken. De karakters roepen weinig sympathie op en de idealistische Fiona Sweeney al helemaal niet. Misschien dat het de bedoeling van Masha Hamilton was om Fiona als de onsympathieke buitenlandse neer te zetten. In dat geval is het goed gelukt.

Naast Fiona Sweeney kijken we mee in het hoofd van:

  • Taban, de Littekenjongen
  • Kanika
  • Neema, Kanika’s grootmoeder
  • Matani, een leraar
  • Jwahir, Matani’s vrouw
  • Meneer Abasi, de bibliothecaris
  • Abayomi, de trommelmaker

 

Zo, het lijkt wel een dramatis personae voor een toneelstuk.

Dat lijkt het zeker. Maar door al die karakters die worden opgevoerd loopt het verhaal niet goed door. Bij ieder nieuw hoofdstukje kijken we weer mee met een ander personage, hierdoor hecht je je als lezer niet echt aan een personage. Het levert vooral verwarring op. En waarom bouwt Hamilton de spanning tussen Fiona en de dorpelingen niet beter op? Vooral de relatie tussen Fiona en Matani komt uit de lucht vallen. Gelukkig gaat zijn vrouw inmiddels ook vreemd, dus hij voelt zich in ieder geval minder schuldig. Maar waarom dat overspel moet gebeuren is mij niet duidelijk.

Zonde. Hoe zit het met de kwijtgeraakte biebboeken?

Mysteries te over in de boeken die ik tot nu toe heb gelezen voor mijn leesuitdaging, in De Boekenkaravaan is dat niet anders. De biebboeken zijn kwijt, en Taban kan ze niet terug geven. Het mysterie prikkelde me wel genoeg om het boek uit te lezen, want ik moest toch weten of de boeken wel terug zouden komen. Uiteindelijk wordt het mysterie opgelost, natuurlijk. Maar het is niet per se waar het verhaal om draait. Het gaat om de relatie tussen Fiona en Matani, de relatie tussen de buitenlandse en de Kenianen. Hoewel het hele verhaal hier naartoe werkt, voelt het als een anticlimax als het zo ver is.

Kinderen lezen boeken van de boekenkaravaan

Je eindoordeel is niet zo positief?

Nee, helaas. Ik vind het idee van Hamilton veelbelovend, met een interessante setting, maar ze heeft er geen fabelachtig verhaal van weten te maken. Vaak verloopt het verhaal stroef en er zijn een paar dingen die steeds herhaald worden. De voornaamste taaldoornen in mijn oog waren de woorden ‘kameel’, vertaald van het Engelse camel, waarmee doorgaans dromedarissen worden bedoeld en geen kamelen. Daarnaast leven jaguars echt niet in Afrika, maar in Zuid-Amerika.

Overigens vind ik het wel een heel erg goed en leuk project. Vandaar dat ik ervoor gekozen heb om nog wat foto’s van de boekenkaravaan in real life toe te voegen aan dit artikel. Het is een originele manier om boeken bij afgelegen dorpen te brengen en zo kinderen in aanraking te brengen met lezen en boeken. Top. Als je meer wilt weten kun je naar de website van Masha Hamilton gaan, de link staat onderaan dit artikel.

Hoe zit het trouwens met dat talent?

Ja, dat talent. Zei die premisse niet dat het ging om een dorp, een boek en een talent? Dat dorp en het boek zijn wel duidelijk, maar hoe zit het met het talent? Om daar achter te komen moet je het boek toch maar zelf lezen, want het zal andere lezers wellicht wel aanspreken.

BOEKINFO & BRONNEN

Gelezen: De boekenkaravaan. Vertaling van The Camel Bookmobile

Auteur: Masha Hamilton

Uitgave: Houten: Uitgeverij Unieboek, 2007

Land: Kenia

Bronnen:

Foto’s van de boekenkaravaan

Laura Schoenmakers