Categorieën
Reizen Schrijver

Mechanische magie bij Machines de L’ile in Nantes

Afgelopen zomer hebben wij heerlijk vakantie gevierd in Frankrijk aan de Loire. Een van de redenen dat ik hier per se met vakantie wilde, was Nantes. Een kunstzinnige, creatieve stad. En het thuis van Machines de L’ile. Je voelt hem al aankomen: ik voer je in dit blog mee naar Nantes. Naar de wereld van Jules Verne.

Nantes: een korte introductie

De havenstad Nantes ligt vrij centraal in Frankrijk en was ooit de hoofdstad van Bretagne. Die tijden zijn verdwenen, net als de havenindustrie in de stad. Ineens stonden hele industriële gebieden leeg en zat de stad met de handen in het haar. Wat te doen met al die gebouwen en overtollige ruimte? Gelukkig was daar Compagnie La Machine, die op het voormalige haveneiland Ile de Nantes wel een loods wilden betrekken. Compagnie La Machine is het artistieke gezelschap achter Machines de L’ile. Hun core business is het ontwerpen en bouwen van megagrote mechanische beesten.

Mechanisch straattheater

Jarenlang leefde ik zonder van het bestaan van La Machine af te weten. Hoe dat precies is gekomen weet ik nog altijd niet. Maar in 2018 kwam er een nieuwsbrief mijn inbox in dwarrelen van Theatergroep BOT, een locatietheatergroep waar ik groot fan van ben. Zij zouden dit jaar een optreden geven in Nantes, bij Machines de L’ile. De foto’s die ze erbij hadden geplaatst triggerden mij om Machines op te zoeken. Ik was verkocht. Dit móest ik zien. Een vakantie naar Frankrijk was snel gepland.

Wat mij vooral trekt aan La Machine is hun straattheater-kant. De groep ontwerpt en bouwt immense mechanische dieren die tot in de kleinste details kloppen. De voelsprieten van de mechanische mier zijn bijvoorbeeld minuscuul perfect, tot op het OCD-achtige af. Deze dieren gebruiken ze dus ook om scènes op straat mee te maken. Zo beklom in 2011 een gigantische spin de kathedraal van Reims om de 800e verjaardag van het gebouw te vieren. Wauw!

Mijn favoriete straattheatervoorstelling is die van Long Ma Jing Shen. Zij is een drakenpaard dat de mensheid te hulp schoot in 2014, 2015 en 2016. Ze werd gemaakt om de jarenlange betrekkingen tussen Frankrijk en China te vieren. Ik zag haar op een foto tijdens mijn bezoek in Nantes en was gelijk verliefd. Misschien dat ze me ergens deed denken aan de Chinese leeuwen en draken die met Chinees nieuwjaar door de straten dansen…

Mechanische Long Ma Jing Shen van Machines de L'ile

Is ze niet schitterend? Ik heb helaas alleen deze foto van een print in de Galérie. Meer indrukwekkende foto’s van Long Ma Jing Shen vind je op de website van La Machine zelf, inclusief een filmpje. Hierin gaat ze het gevecht aan met de belichaming van de chaos in de wereld: enorme spinnen. Ik word zelf vooral heel blij van haar bewegende oortjes en oogleden…

Magische draaimolen vol zeefauna

Helaas kun je niet op elk moment genieten van een voorstelling met alle mechanische dieren. Maar daar verzon het creatieve La Machine ook een oplossing voor. Ze vond in Nantes een permanente plek om te ontwerpen, te creëren, te bouwen én het publiek onder te dompelen in hun wereld. Dat is Machines de L’ile geworden.

De dag dat wij in Nantes zijn is het zomers warm. Ik zou haast willen zeggen tropisch. Het asfalt op Ile de Nantes slaat zuchtend warme dampen uit. En in deze hitte wil ik niets liever dan een ritje in de draaimolen.

De draaimolen? Daarvoor hoef je toch niet helemaal naar Nantes, hoor ik je al denken. Zeker waar. Maar voor de draaimolen Carrousel des Mondes Marin moet je echt wel naar Nantes. Zodra je hem ziet weet je hoe schrijfheld Jules Verne zijn “20.000 mijlen onder zee” zou hebben vormgegeven.

Carrousel des Mondes Marin bestaat uit drie verdiepingen. Én een extra verrassing als je in de diepzee gaat zitten. De bovenste verdieping zijn de zongekuste golven van de oceaan. Hier kun je plaatsnemen in een boot, op de rug van een zeepaard of op het schild van een schildpad. De tweede verdieping bevat dieren die in de zee leven, zoals allerlei vissen. De diepzee, de laatste verdieping, wordt bevolkt door duikbootjes, diepzeevissen en inktvissen.

Carrousel des Mondes Marin bij Machines de L'ile

Alle dieren op alle niveaus zijn draaimolenfiguren. Je kunt er dus op, onder en in zitten. Sommige hebben Steampunk-achtige stoeltjes op hun rug, andere een soort kooi onder hun buik. En het is net of ze de styling van de Efteling hebben afgekeken: alles in thema. Het voordeel van zo’n kooi is overigens dat de draaimolen gelijk erg veilig is voor kinderen.

Carrousel des Mondes Marin bij Machines de L'ile

En fantasievolle volwassenen als ik voelen zich hier ook weer even kind. Wij namen zelf plaats in een gele Yellow Submarine-achtige vis met een enorme staart. Die staart konden we ook met hendels besturen. We waren dus gedurende een paar rondjes helemaal vis. Hoe prachtig is dat? Elk van de figuren kun je zelf door middel van hendels ‘besturen’. Je kunt niet de richting bepalen, maar je kunt bijvoorbeeld de staart bewegen. Of de vinnen van je vis. Interactieve kunst met een grote funfactor. Ik voelde mij hier als vis in het water (pun intended).

Spektakel in olifantvorm

Het liefst had ik ieder stuk zeefauna uitgeprobeerd, maar ons kaartje was slechts voor een rondje geldig. Gelukkig hadden we maar weinig tijd om teleurgesteld te zijn, want Le Grand Éléphant begon aan zijn reis van de draaimolen naar de Galérie.

En wat een spektakel! De Grand Éléphant heet niet voor niets zo, want hij telt maar liefst 12 meter. Op zijn mechanische flanken en rug hangen terrasjes waar je van het uitzicht op Ile de Nantes kunt genieten. Jazeker, je kunt aan boord van een mechanische olifant een rondje over de oude dokken lopen. Omdat hij dus net aan zijn reis was begonnen, hebben wij de rit overgeslagen. Maar ik heb wel geweldige foto’s van hem gemaakt.

Le Grand Éléphant van Machines de L'Ile in Nantes

Le Grand Éléphant van Machines de L'Ile in Nantes

 

Onderdompeling in de Galérie des Machines

Hoewel de Carrousel en de Éléphant magnifiek zijn om te zien, wilde ik ook erg graag rondkijken in de Galérie des Machines. Dé plek waar geniale ideeën ontstaan en nieuwe dieren gecreëerd worden. Vooral de werkplaats had mij geprikkeld, dus daar wilde ik sowieso een kijkje nemen. Maar eerst kregen we een heuse performance te zien.

Hoofdrolspelers in de Galérie waren een rups, mier, spin, reiger en kolibrie. Elk van die dieren krijgt een plekje in de Boom die La Machine momenteel aan het bouwen is. Let wel: hier zijn ze al jaren geleden mee van start gegaan. Het duurt nog minstens zo veel jaar om de Boom werkend te krijgen. Alle dieren zijn interactief, dankzij machinisten en bezoekers kan alles bewegen. Sommige kunnen zelfs ‘vliegen’, zoals de reiger. En zo verschrikkelijk mooi gemaakt. Ik kon maar niet stoppen met foto’s maken…

Mechanische reiger in Machines de L'ile Mechanische spin in Machines de L'ile

De werkplaats

Tot slot konden we kijken op de plek waar de magie tot leven komt: de werkplaats. Wij waren er aan het einde van de middag, dus druk was het niet bepaald. Maar wel hebben we al een tipje van een nieuw, geheim project gezien…

Omdat we nu toch in de werkplaats waren, konden we ons verdiepen in hoe ieder dier gebouwd wordt. Daar gaan sowieso vele uren ontwerp- en tekenwerk aan vooraf. De mechanische onderdelen moeten wel naar behoren werken, dus een groot deel van het werk van La Machine is ingenieurswerk. Krachten berekenen en oplossingen verzinnen om een reiger te laten vliegen behoort tot de cruciale voorbereiding.

Ieder dier is van hout gemaakt. Dat verbaasde mij enorm, omdat het me een zwaar materiaal lijkt. Maar dankzij het hout gaat ieder mechanisch beest wel veel meer leven. En daarmee krijg je wel het detail en de diepte die je graag wilt hebben. Dus misschien valt er toch wat voor te zeggen.

Volgende keer een voorstelling?

Ik vond het geweldig om dit jaar kennis te maken met Machines de L’ile. De creativiteit en het ambachtswerk zijn voor mij echte hoogtepunten van het bezoek. De machinisten laten de dieren echt leven, als waren het reusachtige poppen. Daarom zou ik bij een volgende ontmoeting heel graag een scène tussen mechanische dieren willen zien. Want dat is ongetwijfeld onvergetelijk!

Meer over La Machine & Machines de L’Ile

Ben je net zo enthousiast als ik en wil je meer weten over Compagnie La Machine? Kijk dan op de websites van La Machine en Machines de L’ile. De links vind je hieronder.

Meer informatie over La Machine vind je op hun eigen website. Hier vind je meer over hun producties en achtergrond.

Alles over Machines de L’Ile in Nantes staat op deze website. Je leest er alles over de Carrousel, de Éléphant en de Galérie.

Laura Schoenmakers

Door Laura Schoenmakers

Laura Schoenmakers is gefascineerd door verhalen. Op deze site schrijft ze blogs, essays, columns en recenseert boeken en theatervoorstellingen. Als online copywriter werkt ze voor haar freelance onderneming Content & Stories. Ook adviseert ze over online content, websites en storytelling voor ondernemers. Daarnaast volgt ze een opleiding tot theaterregisseur. In haar vrije tijd doet ze aan acteren, zingen, lezen, sporten en wandelen in de natuur.