Categorieën
Columns Schrijver Theatermaker

Regie

Het toneel is donker. Wij als publiek hebben zicht op de decorstukken. Abstracte voorwerpen die niet duidelijk een link met het verhaal lijken te hebben. In eerste instantie dan… De zaallichten dimmen, het gepraat verstomt. Dan klinkt er een snoeiharde basdrum door de zaal. Ineens zien we dat er achter op het speelveld een drummer zit. Hij begint een ritme te spelen. Na een paar maten voegt zich er een stem bij. En je weet: dit is theater. Een van mijn grote liefdes. Die in 2018 meer navolging gaat krijgen.

Mijn eerste keer

Uitleggen kan ik het niet, maar theater is er gewoon altijd al geweest. Ik kan in mijn leven precies de momenten aanwijzen waarop ik dacht: ‘Ja! Dit is het!’ De wereld van toneel waar de spelers je het verhaal binnen sleuren, je vastpinnen op het puntje van je stoel en je de zaal niet wil verlaten omdat de buitenwereld zo on-magisch is: het zijn mijn sterkste herinneringen. De eerste keer in mijn leven dat ik echt zelf toneel speelde was tijdens een voorstelling van Oliver op de basisschool. De meisjes moesten – gekleed in blauwe jurken met zwarte omslagdoek – met een kom in de handen ‘Food, Glorious Food’ zingen. Een klasgenootje speelde hoofdrol van Oliver Twist en ik raakte in de hectiek mijn omslagdoek kwijt. Maar dat gevoel van bruisen, bubbelen, energie en triomf! Dat had ik in mijn hele leven nog nooit zo gevoeld. En ik was 8 ofzo. Tot zover mijn eerste toneelervaring.

Van obsessie naar passie

Een paar jaar later zat ik in groep 8. En jawel, de groep 8-musical stond op het programma. Onlangs vond ik een dagboekje van mezelf van toen terug. Daar schreef ik in dat ik zo’n zin had in de repetitie en dat ik het stom vond dat niet iedereen zijn rol al kende. Zelf kende ik namelijk mijn eigen rol en tekst – en die van alle tegenspelers. En óók alle teksten van alle andere rollen. Eigenlijk kende ik alles uit mijn hoofd. Ik was geobsedeerd, had mijn passie ontdekt. Die liefde ontwikkelde zich verder tijdens mijn puberteit. Ik maakte transcripten van films, schreef toneelteksten en verorberde musicals waar ik kon. Tot mijn Omi mijn theaterteksten las en dacht: daar valt wel wat mee te doen.

Meer toneel!

En dus speelde ik op mijn 17e in mijn zelfgemaakte musical. Bizar hoe ik dat allemaal naast mijn vwo deed. Want ik maakte alle kostuums zelf, ontwierp grime, decor en studeerde met de spelers de dansen in. Mijn Omi gebruikte mijn teksten als ruw materiaal en maakte er een dramatische tekst van. Waar ik het toen helemaal niet mee eens was – maar wat begin je als 17-jarige tegen een koppig dametje van 70? Weinig. Uiteindelijk werd het opgevoerd. En ik was in extase. Dat smaakte naar meer! Ik ging meer en meer toneelspelen en zingen. Zelfs zo veel dat ik eraan dacht naar de toneelschool te gaan. Maar ik vond mezelf niet goed genoeg en wist vrij zeker dat ik geen acteur wilde worden. Wat ik wel wilde wist ik uiteraard niet.

Eureka!

Na een mislukte propedeuse bij de verkeerde opleiding kwam ik bij hbo communicatie terecht. Lekker breed, creatief genoeg. Maar niet echt uitdagend. Ik had geen klik met mijn medestudenten, wist echt niet waar het allemaal naartoe ging. En dat knagende gevoel dat ik in het theater hoorde bleef. Ik kwam er maar niet achter wat ik dan precies met theater wilde. Tot ik een paar jaar geleden bij een uitvoering van de opera Orphée et Eurydice zat. Regisseren! Alles in de gaten houden – rekening houden met spelers, publiek, het verhaal, spelers, techniek, dramaturgie, het verhaal. Dát wilde ik. Maar hoe dan?

Absurd…

Afgelopen najaar bezocht ik een open les van een deeltijd opleiding theatermaken. Wist niet wat ik moest verwachten, mijn blik open en nieuwsgierig. Wat voor mensen komen er naar zo’n opleiding? Waar ging de les over? Wat dat laatste betreft viel ik met mijn neus in de boter. De les ging over speelstijlen en die dag over absurdisme. Dus: Monty Python, Fawlty Towers, the lot. Hier kon ik wel wat mee! De studenten kregen eerst een algemene introductie, er werd een scène gespeeld en vervolgens gingen ze in groepjes regisseren. De eindresultaten mochten wij meekijkers ook zien. Briljant! Ik kon uitleggen waarom het werkte, voelde precies hoe ik het zou doen (zonder ook maar enige ervaring) en liep na de les vol endorfines naar de trein. Dat ik er vervolgens drie uur over deed om thuis te komen in plaats van het gebruikelijke uurtje deerde me niet. Ik was verliefd!

Zelf regisseren

Een paar maanden later schreef ik mij in voor de selectiedag van de opleiding theatermaken. Een nuttige dag voor mezelf, maar ook voor de docenten. Ik regisseerde voor het eerst een scène, waarbij ik voor mezelf de nadruk legde op contrast. Dat ging best goed. Alleen feedback leren geven is nog een dingetje. Maar als ik het al kon was die opleiding op zijn zachtst gezegd zinloos. Met genoeg deelnemers starten we in september. En dan leer ik eindelijk mijn grote liefde beter kennen!

Laura Schoenmakers

Door Laura Schoenmakers

Laura Schoenmakers is gefascineerd door verhalen. Op deze site schrijft ze blogs, essays, columns en recenseert boeken en theatervoorstellingen. Als online copywriter werkt ze voor haar freelance onderneming Content & Stories. Ook adviseert ze over online content, websites en storytelling voor ondernemers. Daarnaast volgt ze een opleiding tot theaterregisseur. In haar vrije tijd doet ze aan acteren, zingen, lezen, sporten en wandelen in de natuur.