Verenigde Staten | The Underground Railroad – Colson Whitehead

Verenigde Staten | The Underground Railroad – Colson Whitehead

15-09-2017 Uit Door Laura Schoenmakers

100.000. Dit is de schatting van het aantal Amerikaanse slaven dat rond 1850 de grens met Canada overgestoken was – met behulp van het ondergrondse netwerk. Het ondergrondse netwerk dat ook bekend staat als ‘The Underground Railroad’. In de gelijknamige roman van Colson Whitehead is dit een fysieke trein die door een tunnelnetwerk rijdt onder de zuidelijke staten van Amerika. Whitehead vertelt het verhaal van Cora, een slavin op een plantage die op de vlucht slaat en daarbij gebruik maakt van die beruchte ondergrondse. De vraag is natuurlijk: Wordt Cora aan het einde van het boek één van die vrije 100.000?

En, lukt het Cora om de vrijheid te bereiken?

Als ik direct aan het begin van mijn review al weg zou geven wat het einde van het boek is, zou het een slechte review zijn, niet?

Oké. Je hebt gelijk. Vertel dan eerst maar eens over het boek.

The Underground Railroad dus. Veelgeprezen, in Amerika, maar ook Internationaal. Op mijn exemplaar staat een gouden stempel ‘Winner of the Pulitzer Prize for Fiction 2017’ en op het eerste schutblad staat ‘Winner of the National Book Award’.

Dat soort prijzen heeft op mij altijd een dubbel effect. Aan de ene kant denk ik: ‘Zo, die heeft veel prijzen gewonnen. Het zal wel een goed boek zijn. Dan moet ik het ook maar lezen’.

Aan de andere kant denk ik: ‘Pff. Is een roman die zo veel aandacht krijgt het nog wel waard om te lezen? Is het niet meer een hype dan dat het echt goed is?’

Nu is het zo dat ik The Underground Railroad al wilde lezen vóórdat het al die prijzen won, dus laten we het er dan maar op houden dat het toeval is dat al die aanbevelingen er op geplakt zijn.

Blogger Laura Schoenmakers met het boek The Underground Railroad, geschreven door Colson Whitehead

Tot zover het omslag. Hoe zit het met de inhoud?

Cora is een slaaf op een katoenplantage in Georgia. Thuis voelt ze zich er niet, want ze is een buitenbeentje door haar helse hoofdpijnen en onvoorspelbare gedrag. Cora vreest de toekomst, want ze begint de huwbare leeftijd te bereiken. Als Caesar, een medeslaaf, haar een ontsnappingsmogelijkheid biedt met de ondergrondse trein besluit ze de kans te grijpen.

Samen met Caesar begint ze aan haar vlucht, zonder te weten wat haar te wachten staat. Er volgt een onrustige reis met een aantal plekken waar de twee jonge ex-slaven een verborgen leven leiden. Angst en beklemming zijn nooit ver weg. Toch probeert Cora zo veel mogelijk in vrijheid te leren leven. Als de slavenjager Ridgeway hen op het spoor komt lijkt die vrijheid verder weg dan ooit.

Spannend!

The Underground Railroad is echter niet geschreven als spannend avonturenverhaal. Soms is het inderdaad erg spannend, maar het gaat vooral om de details in het leven van een gevluchte slaaf. En dat gaat af en toe gepaard met veel gruwelijks en bloederigheid. Maar hee, zo wás het waarschijnlijk ook. Mensen kunnen – zo is vooral in het verleden gebleken – ontzettend wreed zijn.

Door alle ontberingen die Cora meemaakt tijdens haar vlucht gun je haar steeds meer een veilige thuishaven. Whitehead vertelt het verhaal van Cora fragmentarisch en zoomt in op bepaalde scènes die doorslaggevend zijn tijdens de vlucht. Door een redelijk afstandelijke, vertellende stijl kostte het mij als lezer meer moeite om mee te leven met Cora.

Door die fragmentarische stijl voelden de hoofdstukken voor mij als losse delen van een groter geheel. De rode draad was niet altijd even goed te volgen door de keuze van Whitehead om bepaalde scènes uit te lichten en grote sprongen door de tijd te maken.

En, is het echt zo’n goed boek of is het een hype?

Wat mij betreft is The Underground Railroad echt een goed boek. Het is een actueel verhaal en op een creatieve manier ingevuld. Whitehead schrijft goed, maar zijn stijl is niet altijd even goed te volgen. Veel mensen zullen het geen goed boek vinden, door de fragmentarische vertelstijl moet je alert zijn en je kunt als lezer niet altijd vertrouwen op je verbeeldingskracht. Maar ook uit dit boek heb ik veel geleerd over stijl en de vorm waarin je een verhaal kunt vertellen. En ook dit: de mens is altijd gericht op overleven, koste wat kost. Ik zou zeggen: lees The Underground Railroad en leer ervan.

Bron

Gelezen: The Underground Railroad

Auteur: Colson Whitehead

Uitgave: 2017, London: Fleet (1st edition: 2016)

Land: Verenigde Staten

Laura Schoenmakers