Over de voorstelling

Leestijd: 4 minuten

We Zien Elkaar is de online voorstelling waarmee Laura Schoenmakers hoopt af te studeren aan de opleiding Theatermaker voor het Amateurtheater van Huis van Puck in Arnhem. Omdat dit een heel nieuwe manier is om theater te beleven is het goed mogelijk dat sommige dingen tijdens de voorstelling op 25 en 26 september net iets anders gaan. Kaarten à €5,- reserveer je op deze pagina. Hieronder lees je hoe de voorstelling tot stand kwam.

Waar gaat het over?

Een familie heeft iedereen. Of je er nu contact mee hebt of niet. Je familie heb je niet voor het uitkiezen. De een vindt dat verschrikkelijk. De ander vindt dat fijn. Familieverhalen zijn mateloos interessant. Je hebt altijd te maken met mensen waar je – ondanks alles – van houdt en die je liever – ondanks alles – geen pijn doet. Familie is een fascinerende basis voor een toneelstuk.

Niet voor niets zijn er talloze toneelstukken over familie. Wat voegt We Zien Elkaar daar aan toe? Dit stuk is een familieverhaal. We ontmoeten een familie, drie volwassen dochters en hun moeder, die worstelen om hun eigen plek in de wereld te veroveren en daarvoor te gaan staan. Dit doen ze niet door bij elkaar op de koffie te gaan, maar via videobellen. Wij volgen hen een jaar lang. Een jaar waarin ze allemaal in een ander land zitten. Een jaar dat nu plaatsvindt, maar net zo goed over vijf jaar kan plaatsvinden.

We Zien Elkaar houdt daarnaast moderne communicatiekanalen tegen het licht. Is videobellen een goed alternatief om op afstand contact met elkaar te houden? Wanneer wel? En wat gebeurt er als dit niet het geval is?


Werken vanuit improvisaties

De spelers Janet, Marijke, Marijke en Marieke hebben zelf de fundering gelegd voor hun personages. Dit deden zij in diverse oefeningen en opdrachten, waarbij ze verschillende rollen gespeeld hebben en gebrainstormd hebben. De scenes in We Zien Elkaar zijn ontstaan uit geïmproviseerde scènes. Theatermaker Laura heeft dit materiaal verzameld en vertaald in een toneelscript. Deze tekst zijn de spelers uiteindelijk uit het hoofd gaan leren.

Het was een creatief proces waarin iedereen haar persoonlijke duit in het zakje heeft mogen doen. Een complexe en inspirerende werkwijze waarbij ieders stem gehoord wordt en de theatermaker de eindregie in handen heeft.


Toneelspelen achter je computer

Kun je toneelspelen achter je laptop of computer? En hoe werkt dat dan? Die twee vragen werden Laura het meest gesteld toen ze in maart 2021 besloot om een online voorstelling te maken. Om de eerste vraag te beantwoorden: ja. Om de tweede vraag te beantwoorden: zie hieronder.

Toneelspelen achter je computer doe je door te spelen. Je reageert op elkaars spel, elkaars teksten. Wat dat betreft is het niet anders dan in een repetitielokaal. Iedereen zit op haar eigen plek, ergens in huis en heeft de rust om haar rol te spelen. Meer heb je niet nodig. De regels zijn wel een klein beetje anders.

Zo was de eerste ontdekking tijdens het repeteren dat niet alle opdrachten uit het repetitielokaal één op één te vertalen zijn naar een plek achter de laptop. Omdat het concept zich concentreerde op communicatie en contact met elkaar via videobellen, kom je al snel terecht in een wereld waarin veel gepraat wordt. Veel spelopdrachten richtten zich daar dan ook op, terwijl je op de vloer vaak veel meer fysiek kunt werken.

Een tweede ontdekking was dat videobellen veel vermoeiender is dan fysiek toneelspelen. Blijkbaar vraagt het nogal veel van je cognitieve vermogens om te videobellen. Urenlang repeteren is dus lastig te realiseren. Oja, nog een nadeel: de vertraging tussen de teksten.

Daarnaast ontdekte Laura allerlei voordelen. Met vier spelers heb je vier theaters om in te richten. De opkomst van de spelers was heel hoog, want ook met een ziek kind kun je online repeteren. Compositie, kader en beeldtaal worden heel belangrijk. Het is leuk om spelers te coachen in kleiner, realistischer spel, dat meer lijkt op camera-acteren.


De opleiding Theatermaker voor Amateurtheater

Laura is al op jonge leeftijd besmet geraakt met het theatervirus. Het liefst speelde ze als kind rollen na uit haar lievelingstekenfilms, van Alfred J. Kwak tot The Lion King. Op twaalfjarige leeftijd was ze de officieuze regieassistent van de groepachtmusical (de leraar had haar niets gevraagd, toch kende deze verlegen scholiere alle rollen, teksten, liedjes en plotontwikkelingen uit het hoofd). De liefde voor drama uitte zich tijdens haar puberteit in het schrijven van toneel- en musicalscripts, later speelde ze in uiteenlopende toneelstukken en won ze prijzen op jeugdtheaterfestivals.

Laura maakte op zeventienjarige leeftijd een eigen musical, gebaseerd op Andrew Lloyd Webber’s CATS, waarvoor ze teksten schreef, decors ontwierp, dansen analyseerde en choreografeerde, grime en kostuums ontwierp en die handmatig maakte. Het liefst zat Laura in het theater, die wereld waar de magie tussen de coulissen zweefde. Ondanks die liefde koos ze echter voor een vervolgopleiding Diermanagement (waar ze mee stopte) en communicatie (die ze aanvulde met een opleiding communicatiewetenschap).

Als hobby was ze lid van pop-, musical- en klassieke koren en speelde hier en daar wel eens een rolletje. Ergens tussen 2011 en 2014 kwam de realisatie dat ze toch iets met theater moest doen. Die droom kreeg steeds meer vaste grond. Dankzij een erfenis van haar grootmoeder – actrice, regisseuse en voordrachtskunstenares Leny Malherbe – kon Laura haar theaterdroom uiteindelijk toch achterna bij de opleiding Theatermaker voor Amateurtheater.

De opleiding Theatermaker voor Amateurtheater is ondergebracht bij Huis van Puck te Arnhem. Het is een parttime kaderopleiding voor volwassenen en duurt drie jaar. Het doel van de opleiding is mensen met een passie voor theater handvatten te bieden om zelfstandig een voorstelling te regisseren met amateurspelers. Amateur is hierbij geen waardeoordeel, maar enkel bedoeld om aan te geven dat deze spelers geen professionele achtergrond hebben als bijvoorbeeld acteur. In de opleiding regisseer je de andere deelnemers en mensen van buiten de opleiding. Een aantal onderwerpen die voorbij komen: warming-ups, sidecoaching, dramaturgie, semiotiek, improvisatie, stemgebruik, het lichaam als instrument, tekstbehandeling, tekstanalyse, mime, fysiek theater, theatertechniek, vormgeving, muzikaliteit. Alle onderwerpen worden vrij direct praktisch toegepast. De opleiding wordt afgesloten met een voorstelling van een uur.


Laura Schoenmakers